Nieuw in schoolkeuzeland? Begin hier.

Een school kiezen voelt al snel als een examen waar je zelf nooit les voor hebt gehad. Geen zorgen: het is goed te doen, en je hoeft het niet in één avond te snappen. Op deze pagina leggen we alles rustig uit — zonder moeilijke woorden, zonder oordeel, in de volgorde waarin je het tegenkomt.

Een basisschool kiezen in Amsterdam — zo werkt het

In Amsterdam doen bijna alle basisscholen mee aan één gezamenlijke aanmeldprocedure: het stedelijk toelatingsbeleid. Dat klinkt ambtelijk, maar het idee is simpel: iedereen meldt zich op dezelfde manier aan, en de plekken worden eerlijk verdeeld. Je hoeft dus niet als eerste in een rij te staan.

Rond de derde verjaardag van je kind krijg je post van de gemeente: het voorkeursformulier en een brochure met uitleg. Op dat formulier zet je minimaal vijf scholen, in de volgorde van jullie voorkeur. Je levert het in bij de school die op nummer 1 staat.

Elk kind heeft voorrang op de acht dichtstbijzijnde deelnemende scholen, gemeten in loopafstand vanaf je woonadres. Dat zijn je voorrangsscholen. Op Schoolwijzer vul je je adres en de geboortedatum van je kind in en zie je meteen welke acht dat zijn. Voorrang is geen garantie, maar vergroot je kans flink — en je mag ook scholen zónder voorrang op je lijst zetten.

De plaatsing gebeurt drie keer per jaar (in maart, juni en november) automatisch en voor alle aangemelde kinderen tegelijk. De afgelopen jaren kreeg ruim 90% van de kinderen een plek op de school van eerste voorkeur. Zo ziet het er op een rij uit:

• 2,5 – 3 jaar: rustig rondkijken. Bezoek open dagen of vraag een rondleiding aan — dit is de fase waarin je het meeste leert.
• Rond de 3e verjaardag: de brief met het voorkeursformulier valt op de mat.
• Vóór de inleverdatum: formulier met minimaal 5 scholen inleveren bij je eerste voorkeur. Er zijn drie inleverdata per jaar; welke voor jullie geldt, hangt af van de geboortedatum van je kind.
• Daarna: de centrale plaatsing. Je hoort op welke school je kind een plek heeft en schrijft je daar in.
• Rond de 4e verjaardag: je kind gaat naar school. Vaak mag het vooraf een paar keer komen wennen.

Onderwijsconcepten — wat betekenen die namen?

Montessori, dalton, jenaplan… het klinkt als een geheimtaal, maar het zijn gewoon verschillende manieren om dezelfde dingen te leren. Hieronder per concept wat je kind er in de praktijk van merkt. Belangrijk om te onthouden: geen enkel concept is bewezen beter. Het gaat erom wat bij jullie kind en jullie gezin past — en de sfeer op de school zelf telt vaak zwaarder dan het etiket.

Richtingen: openbaar, christelijk, islamitisch…

Elke school heeft een richting (officieel: denominatie). Openbare scholen zijn van en voor iedereen en hebben geen godsdienstige grondslag. Bijzondere scholen zijn opgericht vanuit een geloof — katholiek, protestants-christelijk, islamitisch, joods, hindoeïstisch — of vanuit een onderwijsvisie (dat heet algemeen bijzonder, zoals veel montessorischolen).

Wat betekent dat in de praktijk, anno nu? Vaak minder dan je denkt. Veel scholen met een richting staan open voor kinderen van alle achtergronden, en de invulling verschilt enorm: op de ene christelijke school is het een kerstviering per jaar, op de andere wordt dagelijks gebeden. Dé tip: vraag het op de school zelf. "Hoe komt jullie identiteit terug in een gewone schoolweek?" is een prima vraag bij elke rondleiding — daar krijg je een eerlijker beeld van dan van het etiket.

Wat zeggen de cijfers wél — en wat níet?

Dit is misschien wel het belangrijkste stuk van deze pagina. Onze kiezers staan vol cijfers, en cijfers voelen objectief. Maar een kaal cijfer zonder context kan je op het verkeerde been zetten. Drie dingen die je moet weten:

De middelbare school in 5 minuten

Aan het eind van groep 8 krijgt je kind een schooladvies: het niveau waarop het de middelbare school start. Dit zijn de niveaus, van praktisch naar theoretisch — en wat je er ná kunt doen:

Twee geruststellingen tot slot. Eén: veel scholen hebben brede brugklassen of dakpanklassen (bijvoorbeeld mavo/havo), waarin de definitieve keuze nog een of twee jaar wordt uitgesteld — fijn als het advies nog niet vastomlijnd voelt. Twee: een advies is geen eindstation. Op- en afstroom bestaat: leerlingen wisselen tijdens de schooltijd van niveau, en ook na een diploma kun je stapelen (vmbo-t → havo, havo → vwo, mbo → hbo → universiteit). Alle wegen blijven open; sommige duren alleen iets langer.

Loting & matching in Amsterdam

Anders dan in veel andere steden meld je je kind in Amsterdam niet bij één middelbare school aan, maar via een centrale aanmelding, georganiseerd door de gezamenlijke schoolbesturen (verenigd in OSVO). Zo werkt het:

Je kind maakt — passend bij het schooladvies — een voorkeurslijst van scholen, in volgorde: de droomschool op 1, daaronder de rest. Die lijst dien je eind maart digitaal in via het ouderportaal van ELK (het aanmeldsysteem van de kernprocedure). Begin april draait dan de Centrale Loting & Matching: een computer deelt alle groep 8-leerlingen tegelijk in, op basis van de voorkeurslijsten en lotnummers. In 2026 kreeg bijna 74% van de kinderen de school van eerste keuze en ruim 95% een school uit de top 5 van de eigen lijst. Wie niet tevreden is met de uitkomst, kan meedoen aan een tweede ronde.

De tijdlijn van groep 8 ziet er zo uit:

• November – februari: open dagen en lesjesmiddagen bezoeken. Ga naar méér scholen dan alleen de favoriet.
• Februari: je kind maakt de doorstroomtoets op de basisschool.
• Maart: het definitieve schooladvies (na de toets kan het voorlopige advies omhoog worden bijgesteld). Daarna, eind maart: de voorkeurslijst indienen — in 2026 was dat van 25 t/m 31 maart.
• Begin april: de uitslag van de loting & matching (in 2026: 9 april). Eventueel volgt een tweede ronde.

BSO — opvang na schooltijd

Werken jullie (deels) op schooldagen? Dan komt naast de schoolkeuze vaak ook de BSO om de hoek kijken: de buitenschoolse opvang. Daar wordt je kind na schooltijd (en vaak in vakanties) opgevangen — spelen, sporten, knutselen, buiten zijn. Medewerkers halen de kinderen meestal op van school; een BSO dicht bij school is dus praktisch.

Goed om te weten: alle officiële kinderopvang staat in het Landelijk Register Kinderopvang (LRK), met een eigen LRK-nummer. Alleen voor geregistreerde opvang kun je kinderopvangtoeslag krijgen: een inkomensafhankelijke bijdrage in de kosten via Dienst Toeslagen. De voorwaarden en bedragen veranderen regelmatig — check de actuele regels op belastingdienst.nl/kinderopvangtoeslag.

En handig: onze basisschool-kiezer laat bij elke school automatisch de geregistreerde BSO's binnen 600 meter zien, met het aantal kindplaatsen en een link naar het officiële register.

Mini-begrippenlijst